Νέες Κλίμακες – Ρυθμίσεις Τεκμηρίων – Παροχές Εργασίας – Επιχειρηματική Δραστηριότητα

1. Εισαγωγική Επισκόπηση Νέου Φορολογικού Πλαισίου

Η περίοδος 2025–2026 χαρακτηρίζεται από τη σημαντικότερη μεταβολή των τελευταίων ετών στη φορολογία φυσικών προσώπων: νέα φορολογική κλίμακα, ειδικές μειώσεις για νέους και οικογένειες, αναμόρφωση φορολογίας ακινήτων, καθώς και εκτενείς τροποποιήσεις στα τεκμήρια και στις παροχές μισθωτής εργασίας.

Οι αλλαγές αυτές θεσπίστηκαν με το νέο πλαίσιο Ν. 5246/2025, καθώς και με συμπληρωματικές ρυθμίσεις που δημοσιεύθηκαν σε εγκυκλίους, αποφάσεις και μεταγενέστερα νομοθετήματα.

2. Νέα Κλίμακα Φόρου από 1.1.2026

Η νέα φορολογική κλίμακα εισοδήματος φυσικών προσώπων διαμορφώνεται ως εξής:

• 9% για εισόδημα έως 10.000 €.
• 20% για 10.000,01–20.000 €.
• 26% για 20.000,01–30.000 €.
• 34% για 30.000,01–40.000 €.
• 39% για 40.000,01–60.000 €.
• 44% για άνω των 60.000 €.

2.1. Ειδικές ρυθμίσεις για νέους και οικογένειες

Ο νομοθέτης εισάγει ένα σύστημα στοχευμένων ελαφρύνσεων:

• Νέοι έως 25 ετών: 0% έως 20.000 €.
• Ηλικίες 26–30 ετών: 9% έως 20.000 €.
• Πρόσθετες μειώσεις κλιμακίων για οικογένειες με τέκνα, με μειωμένους συντελεστές στα ενδιάμεσα κλιμάκια.

2.2. Χρόνος εφαρμογής – Πρακτικές επισημάνσεις

• Η παρακράτηση για μισθωτούς και συνταξιούχους εφαρμόζεται από τη μισθοδοσία Ιανουαρίου 2026.
• Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, η εφαρμογή γίνεται κατά την εκκαθάριση των δηλώσεων του 2027.

3. Νέα Κλίμακα Φορολογίας Εισοδήματος από Ακίνητα (ενοίκια) από 1.1.2026

Η φορολογία ακινήτων αναμορφώνεται με νέα κλιμάκια:

• 0–12.000 €: 15%.
• 12.000,01–24.000 €: 25%.
• 24.000,01–36.000 €: 35%.
• Άνω των 36.000 €: 45%.

Η παρέμβαση αυτή αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της φορολόγησης της μεσαίας τάξης ιδιοκτητών και στην ελάφρυνση όσων δηλώνουν εισοδήματα χαμηλού ή μεσαίου επιπέδου από μισθώσεις.

4. Τεκμήρια Διαβίωσης & Νέες Απαλλαγές από το 2025

4.1. Μειώσεις τεκμηρίων κατοικιών, οχημάτων και σκαφών

Από το φορολογικό έτος 2025, μειώνονται τα ποσά αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης για:

• Κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες.
• ΙΧ επιβατικά αυτοκίνητα.
• Σκάφη αναψυχής.

4.2. Απαλλαγή νέων μητέρων από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα

Μητέρες απαλλάσσονται από το ελάχιστο καθαρό εισόδημα για:

• Το έτος τεκνοποίησης, υιοθεσίας ή αναδοχής.
• Τα δύο επόμενα έτη.

Η ρύθμιση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική και αποτελεί στοχευμένη πολιτική για την ενίσχυση της οικογένειας.

5. Μισθωτή Εργασία — Ορισμοί, Παροχές, Απαλλαγές & Παρακράτηση

5.1. Ορισμός εισοδήματος μισθωτής εργασίας (Άρθρο 12 ΚΦΕ)

Ως εισόδημα μισθωτής εργασίας θεωρείται κάθε παροχή σε χρήμα ή είδος που προκύπτει στο πλαίσιο:

• Σύμβασης εξαρτημένης εργασίας.
• Εξομοιούμενων σχέσεων, όπως αμοιβές μελών ΔΣ, διαχειριστών, εταίρων ΙΚΕ ή ΕΠΕ και συμβάσεις έργου που πληρούν κριτήρια εξάρτησης.

5.2. Παροχές σε είδος (Άρθρο 13 ΚΦΕ)

Αποτιμώνται και προσμετρώνται στο φορολογητέο εισόδημα. Ενδεικτικά:

• Εταιρικά οχήματα.
• Κάρτες ΜΜΜ.
• Διατακτικές σίτισης.
• Κάλυψη εξόδων διαμονής και μετακίνησης.
• Ηλεκτρικό ρεύμα φόρτισης οχήματος χαμηλών ρύπων.

Πολλές από αυτές τις παροχές διαθέτουν ειδικά όρια απαλλαγής, τα οποία ενισχύθηκαν με τις τροποποιήσεις του 2023–2024 (νόμος 5078/2023).

5.3. Ομαδικά ασφαλιστήρια – Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Από 20.12.2023 ισχύουν νέοι συντελεστές φορολόγησης ασφαλιστικών παροχών, οι οποίοι διαφοροποιούνται ανά:

• Διάρκεια ασφάλισης: έως 5 έτη, 5–10 έτη, 10–20 έτη και άνω των 20 ετών.
• Μορφή παροχής: εφάπαξ ή περιοδική.
• Περίπτωση πρόωρης εξαγοράς, με προσαύξηση 50%.

Υπάρχουν επίσης εξαιρέσεις για:

• Συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
• Εθελουσία έξοδο ή απόλυση.
• Σοβαρό λόγο υγείας.

5.4. Ειδικές απαλλαγές μισθωτής εργασίας

Ενδεικτικά:

• Έξοδα κίνησης, σίτισης και διαμονής.
• Διατακτικές σίτισης, μέχρι συγκεκριμένου ποσού.
• Κάρτες ΜΜΜ.
• Οχήματα χαμηλών ρύπων.
• Φιλοδωρήματα έως 300 € τον μήνα από 1.11.2024, εφόσον αποτελούν μη τακτική παροχή.

5.5. Παρακράτηση φόρου — Βασικές αρχές

• Η παρακράτηση είναι μηνιαία και υπολογίζεται βάσει της νέας ή της τρέχουσας κλίμακας.
• Οι παροχές σε είδος ενσωματώνονται στην ετήσια εκκαθάριση.
• Η απόδοση της παρακράτησης γίνεται μέχρι το τέλος του δεύτερου μήνα από την πληρωμή.

6. Επιχειρηματική Δραστηριότητα (Άρθρο 21 ΚΦΕ) — Δογματική Ανάλυση

6.1. Βασικός ορισμός

Εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα είναι αυτό που προκύπτει από:

• Συστηματική άσκηση οικονομικής δραστηριότητας με σκοπό το κέρδος.
• Μεμονωμένη πράξη που τεκμηριώνεται ως επιχειρηματική λόγω κριτηρίων.

6.2. Κριτήρια χαρακτηρισμού

• Σκοπός κέρδους κατά την απόκτηση.
• Συχνότητα και αριθμός συναλλαγών.
• Είδος περιουσιακού στοιχείου, όπως ακίνητα ή εμπορεύσιμα αγαθά.
• Χρόνος διακράτησης.
• Συσχέτιση με επάγγελμα ή δραστηριότητα.
• Το βάρος της απόδειξης φέρει η φορολογική διοίκηση.

6.3. Πωλήσεις ακινήτων – κανόνας «≥3 πράξεις»

Ειδικά για ακίνητα, η νομολογία και η διοικητική πρακτική θεωρεί επιχειρηματική δραστηριότητα όταν πραγματοποιούνται τουλάχιστον τρεις ομοειδείς πράξεις σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.

6.4. Εξαιρέσεις

Δεν θεωρούνται επιχειρηματική δραστηριότητα:

• Πωλήσεις περιουσίας από κληρονομική ή χαριστική αιτία.
• Πωλήσεις μετά από μακρά διακράτηση.
• Μεμονωμένες πράξεις χωρίς πρόθεση κέρδους.

7. Ηλεκτρονικές Δαπάνες — Υποχρέωση 30%

Τα φυσικά πρόσωπα πρέπει να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές δαπάνες ίσες με το 30% του εισοδήματος, έως 20.000 € δαπανών. Αν δεν καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό, επιβάλλεται επιπλέον φόρος 22% στο έλλειμμα.

8. Αποζημιώσεις – Ανείσπρακτες Αμοιβές – Ειδικοί Συντελεστές

8.1. Αποζημίωση απόλυσης

Αυτοτελής φορολόγηση:

• Έως 60.000 €: 0%.
• 60.000,01–100.000 €: 10%.
• 100.000,01–150.000 €: 20%.
• Άνω των 150.000 €: 30%.

Επιμερισμός φόρου ανά δόση.

8.2. Ειδικοί συντελεστές για ναυτικούς και πληρώματα

• Αξιωματικοί εμπορικού ναυτικού: 15%.
• Πλήρωμα: 10%.

9. Μεταρρυθμιστικός Χάρτης 2025–2026 — Τι αλλάζει συνολικά

• Κλίμακα φόρου εισοδήματος: Νέα κλίμακα 9%–44%, με έναρξη 1.1.2026.
• Φορολογία ενοικίων: Νέα κλίμακα 15%–45%, με έναρξη 1.1.2026.
• Τεκμήρια: Μείωση αντικειμενικών δαπανών από το 2025.
• Νέες μητέρες: Απαλλαγή από ελάχιστο καθαρό εισόδημα από το 2025.
• Παροχές μισθωτών: Εκσυγχρονισμός απαλλαγών και νέοι κανόνες για οχήματα και ασφαλιστήρια κατά την περίοδο 2023–2024.
• Φιλοδωρήματα: Απαλλαγή έως 300 € τον μήνα από 1.11.2024.

10. Συμπέρασμα & Πρακτική Επίδραση στον Φορολογούμενο

Το νέο πλαίσιο:

• Μειώνει την επιβάρυνση μισθωτών, συνταξιούχων και αυτοαπασχολουμένων μεσαίας τάξης.
• Ενισχύει τις οικογένειες και τους νέους.
• Αναμορφώνει τον τρόπο που εξετάζονται τεκμήρια, παροχές και ενδείξεις επιχειρηματικής δραστηριότητας.
• Απαιτεί από τον φορολογούμενο μεγαλύτερη συμμόρφωση, ιδίως στις δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα.

Η κατανόηση τόσο των νέων συντελεστών, όσο και των δογματικών διατάξεων (άρθρα 12 και 21 ΚΦΕ), καθίσταται κρίσιμη για ορθή φορολογική συμμόρφωση, ειδικά για επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων, στελέχη επιχειρήσεων και πολίτες με σύνθετο προφίλ εισοδημάτων.